Kanji Version 13
logo

  

  

意 ý  →Tra cách viết của 意 trên Jisho↗

Kanji thường dụng Nhật Bản (Bảng 2136 chữ năm 2010)
Số nét: 13 nét - Bộ thủ: 心 (4 nét) - Cách đọc: イ
Ý nghĩa:
ý tứ, idea

ý [Chinese font]   →Tra cách viết của 意 trên Jisho↗

Từ điển hán tự
Số nét: 13 nét - Bộ thủ: 心
Ý nghĩa:
y
phồn & giản thể

Từ điển trích dẫn
1. (Danh) Điều suy nghĩ. ◇Dịch Kinh : “Thư bất tận ngôn, ngôn bất tận ý” , (Hệ từ thượng ) Sách không nói hết lời, lời không diễn hết ý.
2. (Danh) Kiến giải, quan điểm. ◇Liễu Tông Nguyên : “Ngô ý bất nhiên” (Đồng Diệp Phong đệ biện ) Quan điểm của tôi cho là không đúng.
3. (Danh) Thành kiến, tư niệm. ◇Luận Ngữ : “Tử tuyệt tứ: vô ý, vô tất, vô cố, vô ngã” : , , , (Tử Hãn ) Khổng Tử bỏ hẳn bốn tật này: "vô ý" là xét việc thì không đem ý riêng (hoặc tư dục) của mình vào mà cứ theo lẽ phải; "vô tất" tức không quyết rằng điều đó tất đúng, việc đó tất làm được; "vô cố" tức không cố chấp, "vô ngã" tức quên mình đi, không để cho cái ta làm mờ (hoặc không ích kỉ mà phải chí công vô tư).
4. (Danh) Vẻ, vị. ◎Như: “xuân ý” ý vị mùa xuân. ◇Vương Thao : “Sanh ẩm tửu tự ngọ đạt dậu, vi hữu túy ý” , (Yểu nương tái thế ) Sinh uống rượu từ giờ Ngọ tới giờ Dậu, hơi có vẻ say.
5. (Danh) Tình cảm. ◇Đỗ Phủ : “Lâm kì ý phả thiết, Đối tửu bất năng khiết” , (Tống Lí Giáo Thư ) Đến khúc đường rẽ, tình cảm thật thắm thiết, Trước rượu không sao uống được.
6. (Danh) Ước mong, nguyện vọng. ◎Như: “xứng tâm như ý” vừa lòng hợp ý.
7. (Danh) Trong lòng, nội tâm. ◇Hán Thư : “Ý khoát như dã” (Cao Đế kỉ thượng ) Trong lòng thong dong như vậy.
8. (Danh) Nước “Ý-đại-lợi” .
9. (Danh) Nhà Phật cho “ý” là phần thức thứ bảy, tức là “mạt-na thức” (phiên âm tiếng Phạn "manas"), nó hay phân biệt nghĩ ngợi.
10. (Danh) Họ “Ý”.
11. (Động) Ngờ vực, hoài nghi. ◇Hán Thư : “Ư thị thiên tử ý Lương” (Lương Hiếu Vương Lưu Vũ truyện ) Do vậy thiên tử có ý ngờ vực Lương.
12. (Động) Liệu định, dự tính. ◎Như: “xuất kì bất ý” bất ngờ, ra ngoài dự liệu.
13. (Động) Suy nghĩ, suy xét. ◇Thi Kinh : “Chung du tuyệt hiểm, Tằng thị bất ý” , (Tiểu nhã , Chánh nguyệt ) Và sau cùng vượt qua được những chỗ nguy hiểm nhất, Mà ngươi chưa từng nghĩ đến.
14. (Liên) Hay, hoặc là. ◇Trang Tử : “Tri bất túc da? Ý tri nhi lực bất năng hành da?” , (Đạo Chích ) Biết không đủ chăng? Hay biết mà sức không làm nổi chăng?
15. Một âm là “y”. (Thán) Ôi, ôi chao. § Cũng như “y” . ◇Trang Tử : “Y, phu tử loạn nhân chi tính dã” , (Thiên đạo ) Ôi, thầy làm rối loạn bản tính con người đó thôi!
Từ điển Nguyễn Quốc Hùng
Tiếng tán thán. Tiếng than thở. Như chữ Y — Một âm là Ý. Xem Ý.
Từ ghép
nguyện ý • ý nguyện • ý nguyện

ý
phồn & giản thể

Từ điển phổ thông
1. ý, ý nghĩ
2. dự tính, ý định
3. lòng dạ
Từ điển trích dẫn
1. (Danh) Điều suy nghĩ. ◇Dịch Kinh : “Thư bất tận ngôn, ngôn bất tận ý” , (Hệ từ thượng ) Sách không nói hết lời, lời không diễn hết ý.
2. (Danh) Kiến giải, quan điểm. ◇Liễu Tông Nguyên : “Ngô ý bất nhiên” (Đồng Diệp Phong đệ biện ) Quan điểm của tôi cho là không đúng.
3. (Danh) Thành kiến, tư niệm. ◇Luận Ngữ : “Tử tuyệt tứ: vô ý, vô tất, vô cố, vô ngã” : , , , (Tử Hãn ) Khổng Tử bỏ hẳn bốn tật này: "vô ý" là xét việc thì không đem ý riêng (hoặc tư dục) của mình vào mà cứ theo lẽ phải; "vô tất" tức không quyết rằng điều đó tất đúng, việc đó tất làm được; "vô cố" tức không cố chấp, "vô ngã" tức quên mình đi, không để cho cái ta làm mờ (hoặc không ích kỉ mà phải chí công vô tư).
4. (Danh) Vẻ, vị. ◎Như: “xuân ý” ý vị mùa xuân. ◇Vương Thao : “Sanh ẩm tửu tự ngọ đạt dậu, vi hữu túy ý” , (Yểu nương tái thế ) Sinh uống rượu từ giờ Ngọ tới giờ Dậu, hơi có vẻ say.
5. (Danh) Tình cảm. ◇Đỗ Phủ : “Lâm kì ý phả thiết, Đối tửu bất năng khiết” , (Tống Lí Giáo Thư ) Đến khúc đường rẽ, tình cảm thật thắm thiết, Trước rượu không sao uống được.
6. (Danh) Ước mong, nguyện vọng. ◎Như: “xứng tâm như ý” vừa lòng hợp ý.
7. (Danh) Trong lòng, nội tâm. ◇Hán Thư : “Ý khoát như dã” (Cao Đế kỉ thượng ) Trong lòng thong dong như vậy.
8. (Danh) Nước “Ý-đại-lợi” .
9. (Danh) Nhà Phật cho “ý” là phần thức thứ bảy, tức là “mạt-na thức” (phiên âm tiếng Phạn "manas"), nó hay phân biệt nghĩ ngợi.
10. (Danh) Họ “Ý”.
11. (Động) Ngờ vực, hoài nghi. ◇Hán Thư : “Ư thị thiên tử ý Lương” (Lương Hiếu Vương Lưu Vũ truyện ) Do vậy thiên tử có ý ngờ vực Lương.
12. (Động) Liệu định, dự tính. ◎Như: “xuất kì bất ý” bất ngờ, ra ngoài dự liệu.
13. (Động) Suy nghĩ, suy xét. ◇Thi Kinh : “Chung du tuyệt hiểm, Tằng thị bất ý” , (Tiểu nhã , Chánh nguyệt ) Và sau cùng vượt qua được những chỗ nguy hiểm nhất, Mà ngươi chưa từng nghĩ đến.
14. (Liên) Hay, hoặc là. ◇Trang Tử : “Tri bất túc da? Ý tri nhi lực bất năng hành da?” , (Đạo Chích ) Biết không đủ chăng? Hay biết mà sức không làm nổi chăng?
15. Một âm là “y”. (Thán) Ôi, ôi chao. § Cũng như “y” . ◇Trang Tử : “Y, phu tử loạn nhân chi tính dã” , (Thiên đạo ) Ôi, thầy làm rối loạn bản tính con người đó thôi!
Từ điển Thiều Chửu
① Ý chí. trong lòng toan tính gì gọi là ý. Trong văn thơ có chỗ để ý vào mà không nói rõ gọi là ngụ ý .
② Ức đạc. Như bất ý không ngờ thế, ý giả sự hoặc như thế, v.v.
③ Ý riêng.
④ Nước Ý (Ý-đại-lợi).
⑤ Nhà Phật cho ý là phần thức thứ bảy, tức là Mạt-na-thức, nó hay phân biệt nghĩ ngợi.
Từ điển Trần Văn Chánh
① Điều suy nghĩ trong lòng, ý, ý tưởng: Ý hợp nhau lòng phục nhau;
② Ý muốn, ý hướng, ý nguyện, nguyện vọng: Ý muốn của con người; Đây là lòng tốt của anh ấy;
③ Ý, ý nghĩa: Từ không diễn được ý nghĩa;
④ Sự gợi ý, vẻ: Khí trời khá gợi nên ý mùa thu, khí hậu có vẻ thu;
⑤ Ngờ, tưởng nghĩ: Bất ngờ;
⑥ [Yì] Nước Ý, nước I-ta-li-a.
Từ điển Nguyễn Quốc Hùng
Điều nghĩ ngợi trong óc — Điều mong muốn. Đoạn trường tân thanh : » Kiều vâng lĩnh ý đề bài, Tay tiên một vẫy đủ mười khúc ngâm « — Lo liệu. Ước lượng trước — làm theo điều mình nghĩ — Tên gọi tắt của nước Ý Đại Lợi — Một âm là Y. Xem Y.
Từ ghép
ác ý • ác ý • bất giới ý • bất kinh ý • bất ý • bổn ý • bút ý • chấp ý • chỉ ý • chủ ý • chú ý • chúc ý • chung ý • cố ý • cưỡng gian dân ý • đại ý • đắc ý • địch ý • địch ý • đồng ý • giới ý • hàm ý • hợp ý • hữu ý • hữu ý tứ • lưu ý • nã chủ ý • nguyện ý • phật ý • quá ý bất khứ • sinh ý • sơ ý • sơ ý • súc ý • tại ý • tâm ý • thâm ý • thất ý • thích ý • thụ ý • thuỵ ý • tiểu sinh ý • tình ý • toại ý • trí ý • trung ý • trước ý • tư ý • tự ý • tửu ý • ưng ý • xuân ý • xuất kì bất ý • xứng ý • ý biểu • ý căn • ý chí • ý chỉ • ý dã • ý đại lợi • ý đồ • ý đồ • ý giả • ý hoặc • ý hội • ý hợp • ý hướng • ý khí • ý khí • ý kiến • ý kiến • ý liệu • ý mã • ý nghĩa • ý nghĩa • ý nghiệp • ý ngoại • ý nguyện • ý nguyện • ý nhi • ý nhị • ý niệm • ý tại ngôn ngoại • ý thái • ý thú • ý thức • ý thức • ý trí • ý trung • ý trung nhân • ý tứ • ý tự • ý tưởng • ý vị



Phương Mai Từ Điển - Tra Hán Việt ★ 芳梅辞典―漢字辞書