Kanji Version 13
logo

  

  

上 thượng  →Tra cách viết của 上 trên Jisho↗

Kanji thường dụng Nhật Bản (Bảng 2136 chữ năm 2010)
Số nét: 3 nét - Bộ thủ: 一 (1 nét) - Cách đọc: ジョウ、(ショウ)、うえ、(うわ)、かみ、あ-げる、あ-がる、のぼ-る、のぼ-せる、のぼ-す
Ý nghĩa:
bên trên, up

thướng, thượng [Chinese font]   →Tra cách viết của 上 trên Jisho↗

Từ điển hán tự
Số nét: 3 nét - Bộ thủ: 一
Ý nghĩa:
thướng
phồn & giản thể

Từ điển phổ thông
1. đi lên
2. ở phía trên
Từ điển trích dẫn
1. (Danh) Trên, chỗ cao. ◇Trang Tử : “Thượng lậu hạ thấp, khuông tọa nhi huyền” , (Nhượng vương ) Trên dột dưới ướt, ngồi ngay ngắn mà gảy đàn.
2. (Danh) Phần ở trên của vật thể. ◇Lỗ Tấn : “Thủy tựu tòng đỉnh khẩu dũng khởi, thượng tiêm hạ quảng, tượng nhất tọa tiểu san” , , (Cố sự tân biên , Chú kiếm ) Nước theo miệng đỉnh vọt lên, phần trên nhọn phần dưới rộng, giống như một hòn núi nhỏ.
3. (Danh) Địa vị trên, cấp cao nhất trong xã hội. ◇Lỗ Tấn : “Thượng tự vương hậu, hạ chí lộng thần, cá cá hỉ hình ư sắc” , (Cố sự tân biên , Chú kiếm ) Bề trên từ vương hậu, bên dưới cho tới lộng thần, ai nấy đều tươi vui hớn hở.
4. (Danh) Trời, thiên đế. ◇Luận Ngữ : “Đảo nhĩ ư thượng hạ thần kì” (Thuật nhi ) Cầu cúng với trời đất (thiên địa), thần trời và thần đất.
5. (Danh) Vua, hoàng đế. ◎Như: Ngày xưa gọi vua là “chúa thượng” , gọi ông vua đang đời mình là “kim thượng” .
6. (Danh) Phiếm chỉ bậc tôn trưởng. ◇Luận Ngữ : “Kì vi nhân dã hiếu đễ, nhi hiếu phạm thượng giả tiển hĩ” , (Học nhi ) Làm người mà hiếu đễ, thì ít ai xúc phạm bậc người trên.
7. (Danh) Một trong bảy kí hiệu ghi âm trong nhạc phổ Trung Quốc thời xưa: “thượng, xích, công, phàm, lục, ngũ, ất” , , , , , , .
8. (Danh) Một trong bốn thanh điệu trong Hán ngữ: “bình, thượng, khứ, nhập” , , , .
9. (Danh) Họ “Thượng”.
10. (Phó) Ở trong chỗ nhất định hoặc phạm vi nào đó, ở bên cạnh (sông hồ), ở mặt ngoài (“thượng” đặt sau danh từ). ◇Chiến quốc sách : “Nhân sanh thế thượng, thế vị phú quý, cái khả hốt hồ tai!” , , (Tần sách nhất ) Người sinh ở đời, thế lực, chức vị và tiền của có thể coi thường được đâu! ◇Đỗ Phủ : “Giang thượng tiểu đường sào phỉ thúy” (Khúc Giang ) Bên sông, nơi nhà nhỏ, chim phỉ thúy làm tổ. ◇Trần Kì Thông : “Bi thượng khắc hữu "Kim Sa Giang" tam cá đại tự” "" (Vạn thủy thiên san , Đệ tam mạc đệ nhị tràng) Ở mặt ngoài bia khắc ba chữ lớn "Kim Sa Giang".
11. (Phó) Về phương diện nào đó (“thượng” đặt sau danh từ). ◇Tần Mục : “Giá phúc họa tại khảo cổ thượng đích giá trị thị bất đãi thuyết liễu, tựu thị đan đan tòng nghệ thuật đích quan điểm khán lai, dã ngận lệnh nhân tán mĩ” , , (Nhất phúc cổ họa đích phong vị ) Giá trị bức họa cổ đó về phương diện khảo cổ không cần phải nói, chỉ đơn thuần nhìn theo quan điểm nghệ thuật, cũng đã khiến người ta rất tán thưởng.
12. (Phó) Vì nguyên cớ nào đó (“thượng” đặt sau danh từ). ◇Thủy hử truyện : “Khước dã nan đắc Sử Tiến vị nghĩa khí thượng phóng liễu ngã môn” (Đệ nhị hồi) Nhưng Sử Tiến vì nghĩa khí mà tha chúng ta thật là một điều hiếm có.
13. (Phó) Mới, mới đầu. § Dùng như “thủy” .
14. (Tính) Trước (về thời gian hoặc thứ tự). ◎Như: “thượng thứ” lần trước, “thượng bán niên” nửa năm đầu.
15. (Tính) Tốt nhất, ưu đẳng (cấp bậc hoặc phẩm chất). ◎Như: “thượng sách” .
16. (Tính) Địa vị cao. ◎Như: “thượng cấp” , “thượng lưu xã hội” .
17. (Tính) Chính, chủ yếu.
18. (Tính) Được mùa, phong túc. ◇Quản Tử : “Án điền nhi thuế, nhị tuế thuế nhất, thượng niên thập thủ tam, trung niên thập thủ nhị, hạ niên thập thủ nhất, tuế cơ bất thuế” , , , , , (Đại khuông ) Theo ruộng mà đánh thuế, hai năm đánh thuế một lần, năm được mùa mười lấy ba, năm vừa mười lấy hai, năm thấp kém mười lấy một, năm đói kém không đánh thuế.
19. (Tính) Xa, lâu.
20. (Tính) Rộng lớn, quảng đại.
21. (Trợ) Dùng sau động từ, biểu thị xu hướng hoặc kết quả của động tác. ◎Như: “ba thượng đính phong” leo lên đỉnh núi, “quan thượng môn” đóng cửa lại.
22. § Thông “thượng” .
23. Một âm là “thướng”. (Động) Lên. ◎Như: “thướng đường” lên thềm.
24. (Động) Trình báo, báo lên cấp trên. ◎Như: “thướng thư” trình thư, “thướng biểu” trình biểu.
25. (Động) Dâng lên, phụng hiến. ◇Pháp Hoa Kinh : “Nhĩ thì Long Nữ hữu nhất bảo châu, giá trị tam thiên đại thiên thế giới, trì dĩ thướng Phật” , , (Đề Bà Đạt Đa phẩm đệ thập nhị ) Lúc bấy giờ, Long Nữ có một hột châu báu, giá trị bằng cõi tam thiên đại thiên, đem dâng đức Phật.
26. (Động) Nộp, giao nạp.
27. (Động) Khinh thường, khi lăng. ◇Quốc ngữ : “Dân khả cận dã, nhi bất khả thướng dã” , (Chu ngữ trung ) Dân có thể thân gần, nhưng không thể khinh thường.
28. (Động) Vượt quá, siêu xuất.
29. (Động) Tăng gia, thêm.
30. (Động) Tiến tới, đi tới trước. ◇Chiến quốc sách : “Cam Mậu công Nghi Dương, tam cổ chi nhi tốt bất thướng” ,, (Tần sách nhị ) Cam Mậu đánh Nghi Dương, ba lần thúc trống mà quân không tiến tới.
31. (Động) Đi, đến. ◇Tây du kí 西: “Long Vương thậm nộ, cấp đề liễu kiếm, tựu yêu thướng Trường An thành, tru diệt giá mại quái đích” , , , (Đệ thập hồi) Long Vương giận lắm, vội cầm gươm, đòi đi ngay đến thành Trường An, giết ông thầy xem quẻ.
32. (Động) Đáo nhậm, tựu chức.
33. (Động) Đặt, để, cho vào. ◇Liêu trai chí dị : “Trục nhi đắc chi. Thẩm thị, cự thân tu vĩ, thanh hạng kim sí. Đại hỉ, lung quy. (...), thướng ư bồn nhi dưỡng chi” . , , . , . (...), (Xúc chức ) Đuổi theo bắt được (con dế). Nhìn kĩ, mình to đuôi dài, cổ xanh cánh vàng. Mừng lắm, bỏ vào lồng đem về. (...), cho nó vô chậu nuôi.
34. (Động) Tới, đạt đáo.
35. (Động) Mắc phải, tao thụ.
36. (Động) Phù hợp.
37. (Động) Diễn xuất.
38. (Động) Đăng tải. ◎Như: “thướng báo” đăng báo.
39. (Động) Giảng dạy, học tập.
40. (Động) Thắp, đốt. ◇Úc Đạt Phu : “Điếm gia đích điện đăng, dã đô dĩ thướng hỏa” , (Bạc điện ) Đèn điện của những cửa tiệm đều đã thắp sáng.
41. (Động) Khâu vá.
Từ điển Thiều Chửu
① Trên. phàm ở trên đều gọi là thượng, như thượng bộ bộ trên, thượng quyển quyển trên, thượng đẳng bực trên, v.v.
② Ngày vua gọi vua là Chủ thượng gọi ông vua đang đời mình là Kim thượng .
③ Một âm là thướng. Lên, như thướng đường lên thềm.
④ Dâng lên, như thướng thư dâng tờ thư, thướng biểu dâng biểu, v.v.
Từ điển Nguyễn Quốc Hùng
Lên. Bước lên. Tiến lên. Lên cao — Một âm là Thượng. Xem Thượng.
Từ ghép
thướng há • thướng thị

thượng
phồn & giản thể

Từ điển phổ thông
1. đi lên
2. ở phía trên
Từ điển trích dẫn
1. (Danh) Trên, chỗ cao. ◇Trang Tử : “Thượng lậu hạ thấp, khuông tọa nhi huyền” , (Nhượng vương ) Trên dột dưới ướt, ngồi ngay ngắn mà gảy đàn.
2. (Danh) Phần ở trên của vật thể. ◇Lỗ Tấn : “Thủy tựu tòng đỉnh khẩu dũng khởi, thượng tiêm hạ quảng, tượng nhất tọa tiểu san” , , (Cố sự tân biên , Chú kiếm ) Nước theo miệng đỉnh vọt lên, phần trên nhọn phần dưới rộng, giống như một hòn núi nhỏ.
3. (Danh) Địa vị trên, cấp cao nhất trong xã hội. ◇Lỗ Tấn : “Thượng tự vương hậu, hạ chí lộng thần, cá cá hỉ hình ư sắc” , (Cố sự tân biên , Chú kiếm ) Bề trên từ vương hậu, bên dưới cho tới lộng thần, ai nấy đều tươi vui hớn hở.
4. (Danh) Trời, thiên đế. ◇Luận Ngữ : “Đảo nhĩ ư thượng hạ thần kì” (Thuật nhi ) Cầu cúng với trời đất (thiên địa), thần trời và thần đất.
5. (Danh) Vua, hoàng đế. ◎Như: Ngày xưa gọi vua là “chúa thượng” , gọi ông vua đang đời mình là “kim thượng” .
6. (Danh) Phiếm chỉ bậc tôn trưởng. ◇Luận Ngữ : “Kì vi nhân dã hiếu đễ, nhi hiếu phạm thượng giả tiển hĩ” , (Học nhi ) Làm người mà hiếu đễ, thì ít ai xúc phạm bậc người trên.
7. (Danh) Một trong bảy kí hiệu ghi âm trong nhạc phổ Trung Quốc thời xưa: “thượng, xích, công, phàm, lục, ngũ, ất” , , , , , , .
8. (Danh) Một trong bốn thanh điệu trong Hán ngữ: “bình, thượng, khứ, nhập” , , , .
9. (Danh) Họ “Thượng”.
10. (Phó) Ở trong chỗ nhất định hoặc phạm vi nào đó, ở bên cạnh (sông hồ), ở mặt ngoài (“thượng” đặt sau danh từ). ◇Chiến quốc sách : “Nhân sanh thế thượng, thế vị phú quý, cái khả hốt hồ tai!” , , (Tần sách nhất ) Người sinh ở đời, thế lực, chức vị và tiền của có thể coi thường được đâu! ◇Đỗ Phủ : “Giang thượng tiểu đường sào phỉ thúy” (Khúc Giang ) Bên sông, nơi nhà nhỏ, chim phỉ thúy làm tổ. ◇Trần Kì Thông : “Bi thượng khắc hữu "Kim Sa Giang" tam cá đại tự” "" (Vạn thủy thiên san , Đệ tam mạc đệ nhị tràng) Ở mặt ngoài bia khắc ba chữ lớn "Kim Sa Giang".
11. (Phó) Về phương diện nào đó (“thượng” đặt sau danh từ). ◇Tần Mục : “Giá phúc họa tại khảo cổ thượng đích giá trị thị bất đãi thuyết liễu, tựu thị đan đan tòng nghệ thuật đích quan điểm khán lai, dã ngận lệnh nhân tán mĩ” , , (Nhất phúc cổ họa đích phong vị ) Giá trị bức họa cổ đó về phương diện khảo cổ không cần phải nói, chỉ đơn thuần nhìn theo quan điểm nghệ thuật, cũng đã khiến người ta rất tán thưởng.
12. (Phó) Vì nguyên cớ nào đó (“thượng” đặt sau danh từ). ◇Thủy hử truyện : “Khước dã nan đắc Sử Tiến vị nghĩa khí thượng phóng liễu ngã môn” (Đệ nhị hồi) Nhưng Sử Tiến vì nghĩa khí mà tha chúng ta thật là một điều hiếm có.
13. (Phó) Mới, mới đầu. § Dùng như “thủy” .
14. (Tính) Trước (về thời gian hoặc thứ tự). ◎Như: “thượng thứ” lần trước, “thượng bán niên” nửa năm đầu.
15. (Tính) Tốt nhất, ưu đẳng (cấp bậc hoặc phẩm chất). ◎Như: “thượng sách” .
16. (Tính) Địa vị cao. ◎Như: “thượng cấp” , “thượng lưu xã hội” .
17. (Tính) Chính, chủ yếu.
18. (Tính) Được mùa, phong túc. ◇Quản Tử : “Án điền nhi thuế, nhị tuế thuế nhất, thượng niên thập thủ tam, trung niên thập thủ nhị, hạ niên thập thủ nhất, tuế cơ bất thuế” , , , , , (Đại khuông ) Theo ruộng mà đánh thuế, hai năm đánh thuế một lần, năm được mùa mười lấy ba, năm vừa mười lấy hai, năm thấp kém mười lấy một, năm đói kém không đánh thuế.
19. (Tính) Xa, lâu.
20. (Tính) Rộng lớn, quảng đại.
21. (Trợ) Dùng sau động từ, biểu thị xu hướng hoặc kết quả của động tác. ◎Như: “ba thượng đính phong” leo lên đỉnh núi, “quan thượng môn” đóng cửa lại.
22. § Thông “thượng” .
23. Một âm là “thướng”. (Động) Lên. ◎Như: “thướng đường” lên thềm.
24. (Động) Trình báo, báo lên cấp trên. ◎Như: “thướng thư” trình thư, “thướng biểu” trình biểu.
25. (Động) Dâng lên, phụng hiến. ◇Pháp Hoa Kinh : “Nhĩ thì Long Nữ hữu nhất bảo châu, giá trị tam thiên đại thiên thế giới, trì dĩ thướng Phật” , , (Đề Bà Đạt Đa phẩm đệ thập nhị ) Lúc bấy giờ, Long Nữ có một hột châu báu, giá trị bằng cõi tam thiên đại thiên, đem dâng đức Phật.
26. (Động) Nộp, giao nạp.
27. (Động) Khinh thường, khi lăng. ◇Quốc ngữ : “Dân khả cận dã, nhi bất khả thướng dã” , (Chu ngữ trung ) Dân có thể thân gần, nhưng không thể khinh thường.
28. (Động) Vượt quá, siêu xuất.
29. (Động) Tăng gia, thêm.
30. (Động) Tiến tới, đi tới trước. ◇Chiến quốc sách : “Cam Mậu công Nghi Dương, tam cổ chi nhi tốt bất thướng” ,, (Tần sách nhị ) Cam Mậu đánh Nghi Dương, ba lần thúc trống mà quân không tiến tới.
31. (Động) Đi, đến. ◇Tây du kí 西: “Long Vương thậm nộ, cấp đề liễu kiếm, tựu yêu thướng Trường An thành, tru diệt giá mại quái đích” , , , (Đệ thập hồi) Long Vương giận lắm, vội cầm gươm, đòi đi ngay đến thành Trường An, giết ông thầy xem quẻ.
32. (Động) Đáo nhậm, tựu chức.
33. (Động) Đặt, để, cho vào. ◇Liêu trai chí dị : “Trục nhi đắc chi. Thẩm thị, cự thân tu vĩ, thanh hạng kim sí. Đại hỉ, lung quy. (...), thướng ư bồn nhi dưỡng chi” . , , . , . (...), (Xúc chức ) Đuổi theo bắt được (con dế). Nhìn kĩ, mình to đuôi dài, cổ xanh cánh vàng. Mừng lắm, bỏ vào lồng đem về. (...), cho nó vô chậu nuôi.
34. (Động) Tới, đạt đáo.
35. (Động) Mắc phải, tao thụ.
36. (Động) Phù hợp.
37. (Động) Diễn xuất.
38. (Động) Đăng tải. ◎Như: “thướng báo” đăng báo.
39. (Động) Giảng dạy, học tập.
40. (Động) Thắp, đốt. ◇Úc Đạt Phu : “Điếm gia đích điện đăng, dã đô dĩ thướng hỏa” , (Bạc điện ) Đèn điện của những cửa tiệm đều đã thắp sáng.
41. (Động) Khâu vá.
Từ điển Thiều Chửu
① Trên. phàm ở trên đều gọi là thượng, như thượng bộ bộ trên, thượng quyển quyển trên, thượng đẳng bực trên, v.v.
② Ngày vua gọi vua là Chủ thượng gọi ông vua đang đời mình là Kim thượng .
③ Một âm là thướng. Lên, như thướng đường lên thềm.
④ Dâng lên, như thướng thư dâng tờ thư, thướng biểu dâng biểu, v.v.
Từ điển Trần Văn Chánh
① Ở trên, trên: Trên gác; Cấp trên lãnh đạo cấp dưới; Mà chức vị thì ở trên ta (Sử kí); 西 Ở phía tây có loài cây mọc ở trên núi cao (Tuân tử); Chỉ có gió mát ở trên sông (Cao Bá Quát).
Từ điển Trần Văn Chánh
Một trong bốn thanh trong tiếng Trung Quốc: Thượng thanh. Xem [shàng].
Từ điển Nguyễn Quốc Hùng
Trên. Ở trên — Người bề trên. Td: Trưởng thượng — Chỉ ông vua. Xem Thượng đức — Dâng lên. Tiến lên. Bước lên. Td: Thượng lộ » với nghĩa này đáng lẽ đọc Thướng «.
Từ ghép
ba cao vọng thượng • bộc thượng • bộc thượng chi âm • bộc thượng tang gian • cản bất thượng • cẩm thượng thiêm hoa • chỉ thượng đàm binh • chỉ thượng không đàm • chiếm thượng phong • chúa thượng • chưng chưng nhật thượng • chưởng thượng minh châu • dĩ thượng • di thượng lão nhân • đàm bất thượng • đầu thượng an đầu • đường thượng • gia thượng • hướng thượng • khấu thượng • kim thượng • mã thượng • ngạn thượng • phạm thượng • tái thượng • tang gian bộc thượng • tảo thượng • thái tuế đầu thượng động thổ • thánh thượng • thiên thượng • thượng bán • thượng ban • thượng bán thân • thượng cá • thượng cá • thượng cấp • thượng chi • thượng cổ • thượng du • thượng đẳng • thượng đế • thượng đức • thượng giới • thượng hạ • thượng hạ văn • thượng hải • thượng hạng • thượng hình • thượng hoàng • thượng học • thượng huyền • thượng hương • thượng khách • thượng khuê • thượng kinh • thượng lộ • thượng lưu • thượng mã • thượng ngọ • thượng nguyên • thượng nguyệt • thượng nhậm • thượng phẩm • thượng quan • thượng quốc • thượng sách • thượng sam • thượng sớ • thượng tải • thượng tải • thượng tằng • thượng tằng • thượng tầng • thượng thăng • thượng thăng • thượng thẩm • thượng thần • thượng thân • thượng thị 巿 • thượng thị • thượng thọ • thượng thuật • thượng thứ • thượng thừa • thượng toạ • thượng tố • thượng trận • thượng trướng • thượng trướng • thượng tuần • thượng tướng • thượng tướng • thượng ty • thượng uyển • thượng xa • thượng xa • thượng xỉ • thượng xỉ 齿 • thượng y • trưởng thượng • vãn thượng • vãn thượng • vô thượng



Phương Mai Từ Điển - Tra Hán Việt ★ 芳梅辞典―漢字辞書